Wprowadzenie stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku oznaczało dla tysięcy Polaków internowanie. To przymusowe umieszczenie w ośrodku odosobnienia, bez wyroku sądu. Wiele osób do dziś nie wie, że mają prawo do odszkodowania za internowanie i za te miesiące spędzone w izolacji. W tym wpisie wyjaśniam podstawę prawną takiej rekompensaty. Pokazuję też, jakie kwoty realnie zasądzają polskie sądy.
Kto może ubiegać się o odszkodowanie za internowanie
Podstawą jest Ustawa lutowa, czyli ustawa z 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Dotyczy ona działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Ważny szczegół: osoby internowane w związku ze stanem wojennym mogły skorzystać z tej ścieżki dopiero od 2018 roku. Wtedy znowelizowano ustawę. Decyzje o internowaniu z 13 grudnia 1981 roku stały się wtedy nieważne z mocy samego prawa, bez potrzeby osobnego stwierdzania tego przez sąd.
Czy istnieje limit kwoty
Trybunał Konstytucyjny uznał ten limit za niezgodny z konstytucją. Przepis stracił moc w marcu 2011 roku. Od tamtej pory sąd nie jest związany żadną górną granicą. Ocenia każdą sprawę indywidualnie, biorąc pod uwagę długość internowania i jego okoliczności. Liczy się też wpływ na życie rodzinne i zawodowe poszkodowanego.
Ile faktycznie zasądzają sądy
Po apelacji sąd apelacyjny podniósł tę kwotę aż do 400 000 złotych. Uznał wcześniejsze zadośćuczynienie za rażąco zaniżone. Podobna historia dotyczy opozycjonisty spod Lublina. Sąd przyznał mu w 2009 roku jedynie 16 000 złotych. Prokurator Generalny uznał jednak tę kwotę za niesprawiedliwie niską. Sprawa trafiła do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Te przykłady pokazują, że pierwsza zasądzona kwota nie zawsze jest ostateczna. Dobrze poprowadzona sprawa potrafi diametralnie zmienić wynik.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli Ty albo ktoś z Twojej rodziny był internowany w stanie wojennym, warto sprawdzić swoją sprawę. Sprawdź, czy w ogóle została kiedyś zgłoszona i rozliczona. Wiele osób nigdy nie wystąpiło o odszkodowanie za internowanie. Inne otrzymały kwoty ustalone jeszcze pod rządami starego, niższego limitu. Zapraszam do bezpłatnej weryfikacji takiej sprawy. Sprawdzimy razem, czy przysługuje Ci rekompensata i w jakiej wysokości.